Szymon Krzyszczuk Notariusz i tłumacz przysięgły języka angielskiego: Warszawa

Akt notarialny - szczególna forma dokumentu urzędowego potwierdzającego dokonanie określonej czynności prawnej. Akt notarialny sporządza notariusz jeżeli wymagają tego przepisy prawa lub wynika to z woli stron. Niedochowanie formy aktu notarialnego w sytuacji, gdy wymaga tego prawo, powoduje bezskuteczność czynności prawnej (np. sprzedaży nieruchomości) i jej nieważność (nieruchomość nie przejdzie na nabywcę)

Apostille - poświadczenie dokumentu sporządzonego w jednym państwie (np. aktu notarialnego) umożliwiające legalne użycie go w innym państwie (które jest stroną konwencji haskiej). Sporządzony przez notariusza dokument należy poddać uwierzytelnieniu w Sądzie Okręgowym w Warszawie przy Al. Solidarności 127. (dzielnica Śródmieście) Uwierzytelnianie podpisu notariusza i jego pieczęci na dokumentach sporządzonych w kancelarii notarialnej, a przeznaczonych do użytku za granicą dokonuje się w tym sądzie w pokoju nr 331, III piętro, korytarz E, od poniedziałku do piątku w godzinach 8.30-15.30 po uiszczeniu opłaty skarbowej w kwocie 26 zł. za każde poświadczenie podpisu notariusza na dokumencie. Informacje na temat legalizacji można uzyskać pod  numerem telefonu 22 440 20 05. Opłatę skarbową można uiścić w kiosku na terenie gmachu Sądu. Z tak uwierzytelnionym dokumentem należy udać się do Działu Legalizacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Al. Szucha 21, 00-580 Warszawa, wejście od strony ulicy Litewskiej. Przyjęcia interesantów: od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-13:00. W dziale tym należy złożyć wniosek o poświadczenie klauzulą apostille dokumentów urzędowych przeznaczonych do obrotu prawnego za granicą wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 60zł za każdy dokument. Klauzulę apostille uzyskuje się na poczekaniu.

Archiwizacja dokumentów notarialnych - Dokumenty obejmujące dokonane czynności notarialne notariusz przekazuje na przechowanie do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego po upływie 10 lat od ich sporządzenia lub z chwilą zaprzestania prowadzenia działalności kancelarii.

Asesor notarialny – Przed ostatnią nowelizacją ustawy – Prawo o notariacie asesorami nazywano osoby, które zdały egzamin notarialny i którym powierzono pełnienie obowiązków notariusza na czas określony do trzech lat pod nadzorem innego notariusza. Obecnie instytucję tę przejął zastępca notarialny (zob.).

Darowizna - umowa uregulowana w kodeksie cywilnym, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści (wzbogacenie obdarowanego) kosztem majątku darczyńcy. Niezbędne jest zawarcie takiej umowy przed notariuszem, o ile jej przedmiotem jest nieruchomość.

Depozyt notarialny - Notariusz przyjmuje na przechowanie wszelkiego rodzaju dokumenty, także w kopertach zamkniętych oraz informatyczne nośniki danych. Notariusz przyjmuje do depozytu również pieniądze (na prowadzone w banku konto depozytowe) w związku z dokonywaną u niego czynnością notarialną. Z przyjęcia do depozytu sporządza się protokół, który zawiera warunek kiedy, komu i pod jakimi warunkami należy wydać przedmiot złożony do depozytu.

Dożywocie - rodzaj umowy cywilnoprawnej, mocą której jedna ze stron w zamian za przeniesienie na jej rzecz własności nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywającemu dożywotnie utrzymanie. Umowa o dożywocie musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

Dziedziczenie ustawowe - dziedziczenie według przepisów prawa spadkowego, mające miejsce gdy spadkodawca nie sporządził testamentu lub testament jest nieważny albo gdy osoby powołane do dziedziczenia nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami. Dziedziczenie ustawowe może odnosić się do całego spadku albo do jego części. Reguły dziedziczenia ustawowego opierają się na stosunku pokrewieństwa, małżeństwa lub przysposobienia.

Hipoteka – ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości oraz na wybranych prawach (własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczona hipotecznie), służące zabezpieczeniu wierzytelności wynikającej z oznaczonego stosunku prawnego, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi każdoczesnego właściciela nieruchomości. W przypadku zaciągnięcia kredytu i ustanowienia hipoteki na rzecz banku notariusz w sporządzonym przez siebie akcie wnosi o ustanowienie hipoteki na rzecz konkretnego banku.

Małżeńska rozdzielność majątkowa – w małżeństwie z mocy prawa obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Małżonkowie mogą na mocy umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Każdy z małżonków oprócz majątku nabytego po zawarciu umowy, zachowuje również majątek nabyty przed zawarciem umowy. Majątek nabyty przed zawarciem umowy należy do majątku osobistego małżonka.

Nieruchomość - „nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności”

Notariusz – mianowany przez ministra sprawiedliwości prawnik, który posiada stosowne kwalifikacje (ukończył aplikację notarialną lub wykonywał  inny zawód prawniczy przez co najmniej trzy lata), upoważniony do sporządzania aktów notarialnych i dokonywania innych czynności notarialnych.

Odrębna własność lokalu - Odrębna własność oznacza, że dany lokal stanowi odrębny od gruntu i od budynku przedmiot własności. Jednakże nie może ona istnieć samodzielnie, gdyż wraz z nią związane są prawa do współposiadania części budynku i prawa do gruntu pod budynkiem oraz innych urządzeń które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali.

Pełnomocnictwo notarialne – jednostronna czynność prawną, której treścią jest oświadczenie woli mocodawcy upoważniające osobę lub osoby do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie tego umocowania pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania (zastępstwa) mocodawcy, w zakresie określonym w pełnomocnictwie, w stosunkach prawnych z innymi podmiotami prawa;

Podatek od czynności cywilnoprawnych - podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) został uregulowany w ustawie z dnia 9 września 2000 roku ( tekst jednolity: Dz.U. z 2010 nr 101 poz. 649 ze zm.). Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych - od czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego, dlatego też gdy sprzedawana jest nieruchomość na rynku wtórnym (stare nieruchomości) do kwoty, którą należy zapłacić u notariusza doliczany jest podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 % ceny transakcji. Jeśli nabycie nieruchomości dokonywane jest na rynku pierwotnym (zakup od developera) w cenę wliczony jest podatek VAT a w związku z powyższym sprzedaż nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Poddanie się egzekucji – jest instytucją mającą na celu uproszczenie procesu dochodzenia roszczenia. Takie oświadczenie zawarte w formie aktu notarialnego polepsza sytuację wierzyciela, a jednocześnie motywuje dłużnika do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Składając oświadczenie o poddaniu się egzekucji należy bezwzględnie przestrzegać związanych z nim wymogów formalnych, uregulowanych w art. 777 §1 pkt 4-6 i §3 k.p.c. Dłużnik może skutecznie poddać się egzekucji jedynie w formie aktu notarialnego (forma zastrzeżona ad solemnitatem).

Podpis notarialnie poświadczony - jedna z czynności dokonywanych przez notariusza. Istnieje bardzo wiele przepisów prawnych, które dla ważności czynności prawnych wymagają podpisu poświadczonego notarialnie.

Poświadczenie pozostawania przy życiu - Pozostawanie przy życiu lub w określonym miejscu danej osoby poświadcza notariusz w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii notariusza albo w razie przekonania się o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią. Notariusz w poświadczeniu ustala tożsamość tej osoby oraz określa dzień, godzinę i minutę stwierdzenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu.

Protest weksla – jest to notarialnie stwierdzony fakt niezapłacenia wekslu. Jego sporządzenie jest warunkiem koniecznym dla możliwości dochodzenia należności od indosantów (ale nie od trasata, albo od wystawcy weksla własnego). Jak każda czynność wykonywana przez notariusza, jest ona płatna. Bezpośrednio płaci za nią posiadacz wekslu oddawanego do protestu, należności tej może jednak dochodzić od dłużnika.

Taksa notarialna – wynagrodzenie notariusza; Wysokość opłaty uzależniona jest od wartości przedmiotu danej czynności notarialnej.

Testament - rozrządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci.

Tłumacz przysięgły - osoba zaufania publicznego, która specjalizuje się w przekładzie m.in. dokumentów procesowych, urzędowych i uwierzytelnianiu obcojęzycznych odpisów takich dokumentów oraz może poświadczać tłumaczenia i odpisy wykonane przez inne osoby.

Umowa przedwstępna - umowa, w której jedna lub obie strony zobowiązują się, że zawrą inną umowę, tzw. przyrzeczoną. Jeżeli jedna ze stron zobowiązanych do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, wtenczas druga strona może (o ile strony inaczej nie postanowiły w umowie przedwstępnej) żądać naprawienia szkody, jaką poniosła przez to, że liczyła na dojście do skutku umowy przyrzeczonej. Jeżeli jednak umowa przedwstępna czyni zadość wymogom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, wówczas strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej (np. gdy ważność umowy przyrzeczonej zależy od zawarcia jej w formie aktu notarialnego, a już umowa przedwstępna w tej formie została zawarta).

Wydziedziczenie - pozbawienie zstępnych, małżonka lub rodziców spadkodawcy prawa do zachowku. Może ono być dokonane tylko w testamencie i wyłącznie z przyczyn wskazanych przez ustawodawcę w art. 1008 k.c. Wydziedziczenie może nastąpić, gdy uprawniony do zachowku:
1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.


Zadatek - dodatkowe zastrzeżenie umowne. Służy do zabezpieczenia interesów obu stron umowy. Strona, która nie wykona swojego zobowiązania traci zadatek, jeśli sama go dała, albo obowiązana jest go zwrócić w dwukrotnej wysokości. Zadatek różni się od zaliczki tym, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron, druga strona wzbogaca się o wysokość zadatku; natomiast zaliczka jest po prostu zwracana, bez dodatkowych konsekwencji. Zadatek staje się nim tylko wtedy, gdy zostanie to jasno określone w umowie – bez takiego określenia będzie to zaliczka.

Zastępca notarialny - Instytucja zastępcy notarialnego została wprowadzona do polskiego prawodawstwa mocą  ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (DZ. U. poz. 829), na podstawie której dokonano zmiany między innymi ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku – Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 roku, poz. 164). Zastępcą notarialnym jest osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego i złożyła ślubowanie. Minister Sprawiedliwości niezwłocznie po ustaleniu wyniku egzaminu notarialnego wydaje zaświadczenie o uzyskaniu statusu zastępcy notarialnego, które doręcza zastępcy notarialnemu i Prezesowi Rady Izby Notarialnej, właściwej według miejsca zamieszkania zastępcy notarialnego. Na podstawie takiego zaświadczenia, Prezes Rady właściwej Izby Notarialnej odbiera ślubowanie, a następnie umieszcza zastępcę notarialnego w wykazie zastępców notarialnych danej Izby.

Jeśli macie Państwo dodatkowe pytania zapraszamy do naszej kancelarii notarialnej przy ulicy Chopina 5a lok 3 (Warszawa Śródmieście)