Jak zabezpieczyć spadek przed roszczeniami innych osób? 

Dlaczego warto zabezpieczyć spadek?
Brak odpowiednio sporządzonego testamentu lub planu sukcesji może prowadzić do:

• dziedziczenia ustawowego przez osoby, których spadkodawca nie chciałby obdarować,

• roszczeń o zachowek od krewnych pominiętych w testamencie,

• sporów między spadkobiercami,

• konieczności sprzedaży nieruchomości lub innych składników majątku w celu zaspokojenia żądań.

Z tego powodu coraz więcej osób korzysta z usług notariusza, aby świadomie zaplanować przekazanie majątku i zminimalizować ryzyko komplikacji po swojej śmierci.

Testament notarialny

1. Najbardziej podstawowa i formalna forma zabezpieczenia woli spadkodawcy
   
   Testament sporządzony w kancelarii notarialnej: ma najwyższą moc dowodową, chroni przed zarzutami nieważności, jasno wskazuje, kto dziedziczy i co dokładnie otrzymuje, może zawierać zapis windykacyjny, czyli przekazanie konkretnych składników majątku (np. mieszkania, firmy) konkretnej osobie z chwilą śmierci.

   Testament nie eliminuje roszczeń o zachowek, ale pozwala skutecznie rozdysponować majątkiem według własnej woli.

2. Darowizny za życia (z wyłączeniem z zachowku)

   Spadkodawca może przekazać majątek wybranym osobom jeszcze za życia. Darowizny na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku dolicza się niezależnie od upływu czasu. Limit 10 lat dotyczy wyłącznie darowizn na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku.  Aby darowizna nie była doliczana do zachowku, można: dokonać jej ponad 10 lat przed śmiercią, rozważyć zawarcie umowy dożywocia zamiast darowizny (nie podlega doliczeniu do zachowku).

3. Umowa dożywocia

   To forma przeniesienia własności (np. mieszkania, domu) w zamian za opiekę nad zbywcą aż do śmierci. Umowa dożywocia: nie jest traktowana jak darowizna, nie podlega doliczeniu do zachowku, jest korzystna, gdy spadkodawca chce przekazać majątek konkretnej osobie i zapewnić sobie opiekę.

4. Zrzeczenie się dziedziczenia lub zachowku

   Z osobami, które potencjalnie mogłyby dochodzić zachowku (np. dziećmi, współmałżonkiem), można zawrzeć: umowę o zrzeczenie się dziedziczenia,

umowa może obejmować zrzeczenie się prawa do zachowku w całości lub w części (od 22.05.2023 r.) Wymagana jest forma aktu notarialnego.

5. Wyłączenie osoby od dziedziczenia – wydziedziczenie

   Spadkodawca może w testamencie wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku, ale tylko z ważnych przyczyn, takich jak: uporczywe postępowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, rażące zaniedbanie obowiązków rodzinnych, popełnienie przestępstwa wobec spadkodawcy. Wydziedziczenie musi być konkretne i uzasadnione – w przeciwnym razie może zostać skutecznie podważone przez sąd.